حدیث مفصل
مقالات و یادداشت های هادی حق پرست 
نویسندگان

معرفی کتاب:

دولت آفتاب، اندیشه سیاسی و سیر حکومتی علی(ع)

مصطفی دلشاد تهرانی

انتشارات دریا، 545 صفحه

حضرت علی (ع) با انقلاب سیاسی و در پی اقبالی همگانی و اصراری مردمی دعوت به حکومت دارای شدند و با وجود مشکلات و موانع بی حد و اندازه، با برنامه ریزی انقلابی و راه و رسمی و سعه صدری نامحدود و صبر و تحملی شگفت به اداره امور پرداختند. از این جهت شباهتی قابل قیاس با تاسیس جمهوری اسلامی به واسطه انقلاب اسلامی دارد و آنچه در این قیاس به نظر مهم و مبرم می رسد مطالعه و شناخت هرچه بیشتر حکومت و شیوه حکومت این امام معصوم است. البته در طول سال های اخیر به خصوص پس از نام گذاری سال 1379 با نام امام علی (ع) توسط مقام معظم رهبری پژوهش هایی در این راستا انجام گرفته است اما به هیچ وجه برای هر چه بیشتر نزدیک و شبیه شدن جمهوری اسلامی ایران به حکومت اسلامی و شیعی آن حضرت کافی نیست.

یکی از تلاش هایی که توسط انتشارات دریا در این حوزه انجام گرفته است، کتاب دولت آفتاب است که عنوانی برای ارائه بخش هایی از اندیشه های سیاسی حکیمانه و سیره حکومتی پسندیده امیرالمومنان (ع) که پس از مروری بر شکل گیری دولت آن حضرت به بحث درباره دولت و بیعت و مفهوم و جایگاه و ماهیت و اهداف آنها پرداخته شده، سپس زمامداران و اوصاف و شرط ایشان و مهم ترین لوازم زمام داری در اندیشه و سیره علی (ع) مطرح شده است. آنگاه مسئله اقبال و ادوار دولت ها و اینکه عوامل بقا و پایداری دولت ها یا فنا و نابودی آنها از نظر علی(ع) چیست؟ عزت و ذلت دولت ها از دیدگاه امام علی(ع) در چه چیز است؟

سپس اصول اداره امور، یعنی اصولی برخاسته از اندیشه سیاسی و سیره حکومتی امام علی(ع) برای مدیریت ارائه شده است که پایبندی به این اصول در اداره امور مایه راستی، دادگری، پابرجایی و سیر به سوی اهداف الهی دولت اسلامی است و آنگاه نظام اداری در اندیشه و سیره اما علی(ع) و ویژگی ها و مختصات آن و ساختار و سازمان آن در کتاب دولت آفتاب مطرح شده است. جناب مصطفی دلشاد در اثر خود بدون شتاب زدگی و با حوصله جزئیات سیره حکومتی و شیوه مدیریتی ایشان را مورد مطالعه و بررسی قرار می دهند و از قضا جدای از اهداف و آرمان جمهوری اسلامی، مسائل پیش روی ما نیز در حال حاضر در بسیاری از موارد مشابهتی نزدیک با مشکلات آن حضرت در آن مقطع دارد.

لذا حکومت پژوهی حضرت علی(ع) در پنج سال حکومت ایشان برای ما ضروری است، که کتاب دولت آفتاب تلاش کرده به این موارد توجه داشته و به آن بپردازد. موضوعات اساسی کتاب عبارت است از مروری مختصر بر شکل گیری حکومت حضرت، اندیشه سیاسی و سیر حکومتی اما علی(ع) که شامل بحث هایی پیرامون دولت، بیعت، زمامداران حکومت و شرایط آنان و وظایف یشان است و همچنین اقبال و ادبار در دولت ها، اصول اداره امور کشور و حکومت که شامل عدالت، مدارا، برپاداشتن حق، میانه روی، نظم، مساوات، پایبندی به پیمان و نفی سبیل است، و در ششمین بخش کتاب به شرح نظام اداری حکومت امیرالمومنین(ع) روی آورد که محورهایی چون اهلیت ها، گزینش، آموزش و تربیت، تامین زندگی و امنیت کاری، ارزشیابی، نظارت و بازرسی و رفتار کارگزار با مردم را داراست. مطالعه این پژوهش برای همه کسانی که در ریشه های اندیشه سیاسی در اسلام و علوم سیاسی یا مدیریت تحصیل و پژوهش می کنند و همچنین مدیران و مسئولان در جمهوری اسلامی ایران مورد نیاز و جزو بایسته های مسئولیت شان است، چرا که ضمن آشنایی با نحوه مدیریت و رهبری آن حضرت در اداره کشور، به بسیاری از آسیب های خود در کشور که متاسفانه به پای اسلام و دین نوشته می شود پی می برند و درصدد اصلاح امور بر می آیند.

یکی از چالش های ما در حوزه اندیشه سیاسی جمهوری اسلامی و حتی جهان اسلام، مسئله نیست میان اسلامیت و جمهوریت است که دلشاد در بخش دولت اما علی(ع) می گوید: در منظر امیرالمومنان(ع) دولت اسلامی شانی الهی و مردمی دارد. رویی به حق و رویی به خلق دارد، همان گونه که اما حق، یک روی به حق و یک روی به خلق دارد؛ همان گونه که در مفهوم ولایت، میان والی و رعیت فاصله و جدایی نیست، در دولت اسلامی نیز میان پیشوای حق و مردم فاصله و جدایی نیست. هم چنین بر اساس خطبه ای از حضرت مثال می آورد: ای مردم، این امر(حکومت) امر شماست. هیچ کس جز آنکه شما او را امیر خود گردانیدید، حق امارت بر شما ندارد. ما دیروز هنگامی از هم جداییم که من پذیرش ولایت شما را ناخوشایند داشتم، ولی شما این را نپذیرفتید و جز به این که من تشکیل دولت دهم رضایت ندادید. اگاه باشید که من کسی جز کلیددار شما نیستم و نمی توانم حتی یک در هم به ناروا از بیت المال برگیرم.

لذا استدلال  می کند که آن حضرت معتقد بود که حکومت باید با خواست و رضایت مردم شکل بگیرد. دولت حق زمانی می تواند اعمال قدرت نماید و در اهداف و برنامه های خود توفیق یابد که پیوسته از مشروعیت الهی و مقبولیت مردمی برخوردار باشد.

دولت اسلامی همه مشروعیت و حقانیت خود را براساس ویژگی هایی که باید در آن لحاظ شود، از جانب ذات اقدس الهی می یابد و بر اساس خواست و رضایت مردم تحقق اهداف الهی و قوانین حکومتی را مطابق شریعت مقدس اسلام کسب کند. دیگر موضوع جذاب و بنیادینی که در دولت آفتاب مورد بررسی قرار می گیرد و بر اساس قرآن و اندیشه سیاسی حضرت علی(ع) به آن نگریسته می شود و در این مجال نیز ضرورت بازتاب دارد. مسئله اقبال و ادبار دولت هاست، که در قالب سوالاتی نظیر این که آیا دولت ها همچون اشخاص، بنابر سنتی حاکم بر هستی، حیات و مرگ دارند و این حیات و مرگ پیرو قوانینی مشخص است؟ آیا همه دولت ها محکوم به انهدام و فروپاشی اند و آنها را سرآمدی است یا اینگونه نیست؟ آیا چون سرآمد دولت ها فرا رسد، سقوط و نابودی شان حتی نه ساعتی به تاخیر می افتد و نه پیش؟ چه علل و عواملی سبب اقبال دولت ها و ادبار آنها می شود؟ عوامل عزت و ذلت دولت ها چیست؟ سوالاتی از این دست موضوع فصل چهارم کتاب حاضر است.




طبقه بندی: یاداشت های رسانه ای، 
برچسب ها: کتاب، دولت آفتاب، معرفی کتاب، مصطفی دلشاد، هادی حق پرست،  
[ سه شنبه 28 اردیبهشت 1395 ] [ 11:44 ب.ظ ] [ h ch ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

https://www.instagram.com/aramestan_hadi
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

فال حافظ